Paginering en SEO draait om één vraag: kan een zoekmachine pagina 2, pagina 3 en pagina 30 van je categorie bereiken, zodat elk product daar gevonden wordt? De huidige regels van Google passen in één alinea. Geef elke pagina een eigen URL zoals ?page=2, verbind de pagina's met gewone <a href>-links, laat elke pagina een canonical tag hebben die naar zichzelf wijst en houd gesorteerde en gefilterde kopieën van dezelfde lijst buiten de index. Google gebruikt rel="next" en rel="prev" niet meer (Google Search Central).
Dat is de techniek. In een grote catalogus zit het lastige deel in de structuur: hoeveel klikken een product van de eerste categoriepagina af staat, wat er met dat pad gebeurt als een klant op prijs sorteert en of het product überhaupt in een categorie zit. Deze gids loopt dat allemaal langs met één voorbeeld, een categorie hardloopschoenen met 340 producten, en sluit af met een checklist waarmee je één categorie doorlicht.
Wat Google vraagt van gepagineerde categoriepagina's
Google beschrijft paginering in de e-commercedocumentatie over paginering en stapsgewijs laden. Zes punten gelden voor bijna elke webshop:
- Eén URL per pagina. Een parameter (/c/hardloopschoenen?page=4) of een padsegment (/page/4/) werken allebei. Google behandelt elke URL als een aparte pagina.
- Links die Googlebot kan volgen. Link elke pagina naar de volgende met een <a href>-element. Volgens Google helpt het ook om vanaf elke pagina terug te linken naar pagina 1, zodat die als begin van de reeks geldt.
- Een canonical die naar de pagina zelf wijst. Google zegt letterlijk dat je de eerste pagina van een reeks niet als canonical moet gebruiken.
- Geen paginanummers in fragmenten. Google negeert alles na een #, dus /c/hardloopschoenen#page=3 is voor de crawler dezelfde URL als pagina 1.
- Niet rekenen op rel=next en rel=prev. Google gebruikt ze niet meer. Andere zoekmachines lezen ze misschien nog, dus laten staan kan geen kwaad.
- Gesorteerde en gefilterde varianten buiten de index, met een noindex-robots-metatag of een regel in robots.txt voor die URL-patronen.
Dezelfde pagina zegt ook wat niet nodig is: gepagineerde pagina's mogen de title en meta description van de categorie hergebruiken. Google kan de reeks dan nog steeds herkennen en indexeren. Paginering is één punt op een langere lijst met controles voor crawlen en indexeren; de gids over technische SEO voor webshops behandelt de rest.
Zeven manieren van pagineren en wat een crawler kan volgen
De meeste problemen met paginering ontstaan door de manier waarop de volgende reeks producten laadt, niet door tags. Googlebot volgt URL's in href-attributen. Hij klikt niet op knoppen en voert meestal geen JavaScript uit dat op een actie van de gebruiker wacht. Zo verhouden de gangbare opzetten zich.
Opzetten voor paginering vergeleken op crawlbaarheid
| Genummerde pagina's met ?page=n-links | Ja | Ja | Alle producten bereikbaar |
|---|---|---|---|
| Meer laden-knop die producten alleen via JavaScript ophaalt | Nee | Nee | Alleen de eerste reeks wordt gecrawld |
| Meer laden-link met href="?page=2", aangevuld met JavaScript | Ja | Ja | Alle producten bereikbaar, klanten houden de groeiende lijst |
| Infinite scroll zonder gepagineerde URL's | Nee | Nee | Alleen de eerste reeks wordt gecrawld |
| Infinite scroll die ?page=n in de adresbalk zet en paginalinks in de HTML houdt | Ja | Ja | Bereikbaar, als elke pagina-URL ook los laadt |
| Paginanummers in een fragment (#page=3) | Nee | Nee, het fragment wordt genegeerd | Pagina 2 en verder lijken op pagina 1 |
| Elke pagina met canonical naar pagina 1 | Ja | Ja | Latere pagina's kunnen als duplicaat wegvallen |
Rij drie en vijf gebruiken progressive enhancement. In de HTML staat een gewone link naar de volgende pagina, en JavaScript vangt de klik af om de producten op dezelfde pagina toe te voegen. Googlebot volgt de href en de klant ziet geen herlaadactie. Test het door /c/hardloopschoenen?page=5 in een privévenster te plakken: je moet dan de producten van pagina 5 zien, niet pagina 1 en geen leeg raster.
Canonical, noindex en titles vanaf pagina 2
Laat de canonical van elke pagina naar zichzelf wijzen: /c/hardloopschoenen?page=3 verwijst naar /c/hardloopschoenen?page=3. Pagina 3 toont andere producten dan pagina 1 en is dus geen duplicaat. Noem je het wel een duplicaat, dan vertel je Google dat pagina 3 een kopie van pagina 1 is en loop je het risico dat de pagina wegvalt. Juist de links erop leiden naar product 49 tot en met 72.
Sommige SEO-plug-ins en thema's hebben een instelling die noindex op pagina 2 en verder zet. De documentatie van Google over paginering zegt daar niets over, dus wat volgt is ons advies en geen regel van Google. Diepe pagina's ranken zelden ergens op, dus in de zoekresultaten verlies je weinig. Het risico zit in de vindbaarheid: je rekent erop dat Google links blijft volgen op pagina's die je hebt laten schrappen. Hebben producten op diepe pagina's geen andere interne links, houd die pagina's dan indexeerbaar en laat de canonical naar zichzelf het werk doen.
Titles zijn een kleinere keuze. Google eist geen unieke titles op gepagineerde pagina's, en "Pagina 3" in de title tag kan geen kwaad en helpt klanten met meerdere tabbladen open. Ook voor categorieteksten heeft Google geen regel, dus dit is een praktische keuze: toon de introductietekst van de categorie alleen op pagina 1, zodat pagina 2 en verder geen bijna-kopieën zijn met alleen een ander productraster.
Nog één regel komt uit de richtlijnen van Google voor gefacetteerde navigatie: een pagina-URL die niet bestaat, geeft een 404-status. In de categorie hardloopschoenen van 15 pagina's mag ?page=99 dus niet doorsturen naar pagina 1 en ook geen lege pagina met status 200 tonen.
Meer laden, infinite scroll en de terugknop van je klant
De keuze is ook een kwestie van gebruiksgemak. In onderzoek van Baymard Institute op meer dan 50 webshops, in 2016 gepubliceerd in Smashing Magazine, bekeken testpersonen veel meer producten op sites met infinite scroll dan op sites met paginering of een meer laden-knop, en met paginering kwamen ze vrijwel nooit voorbij 100 producten. Eindeloos scrollen leidde dan weer tot vluchtig scannen, en Baymard vond het schadelijk voor zoekresultaten in de webshop en op mobiel.
Baymard raadt voor categorielijsten een mengvorm aan: toon 10 tot 30 producten bij het laden, laad tijdens het scrollen steeds 10 tot 30 producten bij tot er 50 tot 100 op de pagina staan, en toon dan een meer laden-knop. Kies de onderkant van die marge voor producten waar specificaties de doorslag geven, zoals elektronica en onderdelen, en de bovenkant voor visuele producten zoals kleding en meubels.
De regels voor crawlers gelden daar bovenop. Elke reeks heeft een adres nodig: klikt de klant op meer laden en verschijnen product 49 tot en met 72, dan verandert de adresbalk met history.pushState in ?page=3, en die URL moet ook werken als je hem rechtstreeks opent. Bij de terugknop gaat het vaak mis. In dezelfde benchmark deed ruim 90% van de sites met een meer laden-knop het volgens Baymard fout. Een klant die product 61 opent en teruggaat, hoort bij product 61 uit te komen, niet bovenaan de lijst.
Producten per pagina en het aantal pagina's per categorie
Het aantal producten per pagina bepaalt hoe diep een categorie wordt. Platforms zetten de grenzen: de paginate-tag van Shopify accepteert 1 tot 250 items per pagina en pagineert alleen tot het 25.000e item van een lijst (Shopify). Standaardthema's zitten aan de onderkant: het Dawn-thema van Shopify toont 16 producten per pagina zolang je niets aanpast (de instelling loopt van 8 tot 36, zie de broncode van Dawn op GitHub), en Magento Open Source toont er 12 in rasterweergave, met 24 en 36 als opties (catalogusconfiguratie van Magento). De grafiek laat zien wat dat betekent voor categorieën van verschillende grootte.
Aantal pagina's per categorie bij drie paginagroottes
Voorbeeld ter illustratie| Grootte van de categorie | 24 per pagina | 48 per pagina | 96 per pagina |
|---|---|---|---|
| 120 producten | 5 | 3 | 2 |
| 340 producten | 15 | 8 | 4 |
| 1.100 producten | 46 | 23 | 12 |
| 2.400 producten | 100 | 50 | 25 |
Met 24 per pagina komt de categorie hardloopschoenen van 340 producten op 15 pagina's, dat is te overzien. Een categorie van 2.400 producten komt op 100. De oplossing is dan zelden een grotere pagina, want 96 productkaarten met afbeeldingen maken een zware pagina. De oplossing is subcategorieën: trailschoenen, wegschoenen en spikes als eigen categorie geven kortere lijsten, betere landingspagina's voor de zoekopdrachten die mensen echt doen en een logische plek voor filters. In de gids over categoriemanagement lees je hoe je een boom zo opdeelt.
Paginalinks die het klikpad korter maken
Met alleen een link naar de volgende pagina staat product 330 op pagina 14 dertien klikken van pagina 1 af. Een paginanavigatie met de eerste en laatste pagina plus twee buren aan elke kant van de huidige pagina (1 ... 5 6 7 8 9 ... 15) zet pagina 14 op twee klikken, en geen enkele pagina van de categorie van 15 pagina's staat meer dan vier klikken van pagina 1 af. Links naar subcategorieën bovenaan de categorie en breadcrumbs op elk product maken het pad nog korter, omdat crawlers zo meer dan één route naar dezelfde producten hebben.
Sorteren, filterparameters en gepagineerde URL's
Elke sorteeroptie vermenigvuldigt de reeks. Vijftien pagina's met vier sorteringen (aanbevolen, prijs oplopend, prijs aflopend, nieuwste) geven 60 URL's voor één categorie, nog voor er één filter is gekozen. Houd één standaardsortering indexeerbaar en houd de gesorteerde varianten buiten de index met noindex, of voorkom met een regel in robots.txt voor de sorteerparameter dat crawlers ze ophalen. Kies per patroon één van de twee: een pagina die robots.txt blokkeert, wordt nooit opgehaald, dus een noindex-tag erop wordt nooit gezien.
Filters werken hetzelfde, alleen op grotere schaal. In faceted navigation en SEO lees je welke filterpagina's een plek in de index verdienen. Twee regels gelden specifiek voor paginering: zet de paginaparameter terug op 1 als een klant een filter of sortering wijzigt, en houd de volgorde van parameters vast, zodat ?color=black&page=2 nergens op de site opduikt als ?page=2&color=black. Google vraagt in de richtlijnen voor gefacetteerde navigatie om dezelfde vaste, logische volgorde als filters in het URL-pad staan, en de reden geldt ook voor parameters: twee schrijfwijzen van één URL zijn twee URL's om te crawlen.
Houd ook de standaardvolgorde stabiel. Een aanbevolen-sortering die elke nacht husselt, laat Google bij elk bezoek andere producten op pagina 3 zien. Een standaard die langzaam verandert, zoals de bestsellerpositie van de afgelopen week met het product-ID als tweede sleutel, houdt de inhoud van elke pagina gelijk tussen twee crawls.
Uitverkochte en uitgefaseerde producten in een lange categorie
Uitverkochte producten uit de lijst halen ziet er netjes uit, maar elk product erna schuift dan een plek op. Raken in een normale week 30 van de 340 hardloopschoenen uitverkocht en komen ze weer binnen, dan verandert de inhoud van pagina 2 tot en met 15 meerdere keren per week. Rustiger is het om uitverkochte producten in de lijst te laten staan en ze achteraan de standaardsortering te zetten, terwijl de productpagina's online blijven.
Uitgefaseerde producten zijn een ander verhaal: haal ze uit de lijst en bepaal wat de URL doet. Een product met een directe opvolger krijgt een 301-redirect daarheen, een product zonder opvolger een 404 of 410, en het verdwijnt in dezelfde release uit de sitemap, zoals de gids over de sitemap van je webshop uitlegt. Producten die je nog in backorder verkoopt, blijven in de lijst staan, met een beschikbaarheidsstatus die dat ook zegt.
Producten waar geen enkele categoriepagina naar linkt
Paginering helpt alleen producten die in een categorie zitten. In het rapport Staat van productdata van WISEPIM kwam in de gemiddelde catalogus 64% van de producten zonder categorie de PIM binnen, gemeten bij de import in ongeveer 50 catalogi. Een deel van die producten zit in de webshop toch in een categorie. De rest is alleen bereikbaar via de zoekfunctie, de XML-sitemap of een losse link vanaf een andere pagina, en geen enkele instelling voor paginering verandert dat.
Met twee controles vind je ze. Exporteer de catalogus uit je webshopplatform en filter op producten met een leeg veld voor categorie of collectie. Vergelijk daarna de producten in je catalogus met de product-URL's in je sitemap: een product dat in geen categorie en niet in de sitemap staat, is voor een crawler zo goed als onzichtbaar.
In WISEPIM deelt AI-categorisatie producten zonder categorie in je eigen categorieboom in (AI-categorisatie is voor 95%+ nauwkeurig), en de categorieboom kun je exporteren naar Shopify, WooCommerce, Magento 2, Lightspeed en CCV Shop. Sitemap Coverage leest de sitemaps van je eigen webshop en toont producten uit een gekoppelde winkel waarvan de URL daarin ontbreekt. WISEPIM bouwt geen categoriepagina's en geen paginering: de paginanavigatie, canonicals en het aantal producten per pagina blijven in het thema van je webshop.
Paginering van één categorie doorlichten

