European Accessibility Act: wat het betekent voor je productcontent

De European Accessibility Act (EAA) is Richtlijn (EU) 2019/882, een Europese wet met toegankelijkheidseisen voor een reeks producten en diensten, waaronder e-commerce. EU-landen moesten hun nationale regels vanaf 28 juni 2025 toepassen. Sindsdien moet een webshop die aan consumenten in de EU verkoopt zijn website en app bruikbaar maken voor mensen met een beperking, tenzij hij onder een uitzondering valt, zoals die voor micro-ondernemingen.

Voor productcontent zijn de gevolgen concreet: productfoto's hebben een tekstalternatief nodig, informatie die alleen in een afbeelding staat (een maattabel, een specificatietabel, een ingrediëntenlabel) heeft een tekstversie nodig, video's met instructies hebben ondertiteling nodig, en de toegankelijkheidsinformatie die een fabrikant over een product geeft, moet bij de shopper aankomen. In dit artikel lees je voor wie de wet geldt, wat de richtlijn letterlijk vraagt, hoe Nederland hem heeft ingevoerd, en vind je een checklist per veld voor je catalogus.

De European Accessibility Act in het kort

• De wet: Richtlijn (EU) 2019/882 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten, vastgesteld op 17 april 2019. Als richtlijn werkt hij via nationale wetten in elk EU-land.
• Vanaf wanneer: lidstaten moesten hun nationale maatregelen toepassen vanaf 28 juni 2025 (artikel 31).
• Welke diensten: e-commerce is een van de zes groepen diensten in artikel 2, lid 2, naast elektronische communicatie, toegang tot audiovisuele media, personenvervoer, bankdiensten voor consumenten en e-books.
• Wat e-commerce is: diensten die op afstand worden verleend, via websites en mobiele apps, langs elektronische weg en op individueel verzoek van een consument, met het oog op het sluiten van een consumentenovereenkomst (artikel 3).
• Uitzondering: micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld van de toegankelijkheidseisen (artikel 4, lid 5).
• Handhaving: elk land bepaalt zelf de sancties, die "doeltreffend, evenredig en afschrikkend" moeten zijn (artikel 30). In Nederland houdt de ACM toezicht op webshops.

Vier vragen over de reikwijdte: consumenten, omvang, vestiging en content

Loop deze vragen op volgorde langs. Ze volgen de definities van de richtlijn zelf.

1. Verkoop je aan consumenten? De definitie van e-commerce hangt aan het sluiten van een consumentenovereenkomst. Een webshop die alleen aan bedrijven verkoopt, valt buiten die definitie. Verkoop je aan beide, dan valt het deel voor consumenten eronder.
2. Ben je een micro-onderneming? De richtlijn definieert die als een onderneming met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro. Micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld. Beide voorwaarden tellen: een team van 8 met 3 miljoen euro omzet en een balanstotaal boven 2 miljoen euro is geen micro-onderneming.
3. Verkoop je van buiten de EU aan consumenten in de EU? De Nederlandse wet noemt iedereen die een dienst verleent op de markt van de Unie of aanbiedt een dienst te verlenen aan consumenten in de Unie een dienstverlener. Gevestigd zijn buiten de EU haalt een webshop er dus niet vanzelf buiten.
4. Valt al je content eronder? Niet helemaal. Artikel 2, lid 4 sluit onder meer vooraf opgenomen audio en video uit die voor 28 juni 2025 is gepubliceerd, kantoorbestanden zoals pdf's van voor die datum, en content van derden die je niet financiert, ontwikkelt of beheert.

Nog twee bepalingen om te kennen. Artikel 14 laat een aanbieder voor specifieke eisen een beroep doen op een "onevenredige last", maar die beoordeling moet je vastleggen, minstens elke vijf jaar herhalen, en je kunt er geen beroep op doen als je financiering kreeg om de toegankelijkheid te verbeteren. Artikel 32 geeft een overgangsperiode tot 28 juni 2030 voor diensten die worden verleend met producten die al vóór 28 juni 2025 rechtmatig werden gebruikt. Geen van beide is algemeen uitstel voor webshops.

Wat de richtlijn van een webshop vraagt

De eisen staan in bijlage I. Afdeling III geldt voor alle diensten, en afdeling IV, onder g, voegt drie punten toe voor e-commerce. In gewone taal:

• Toegankelijke website en app: websites, bijbehorende online toepassingen en mobiele apps moeten waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn, dezelfde vier principes waar WCAG op is gebouwd.
• Informatie in bruikbare vormen: informatie over de dienst moet via meer dan één zintuig beschikbaar zijn, in tekstformaten die hulpsoftware kan omzetten, en niet-tekstuele content moet worden aangevuld met een alternatieve weergave van die content.
• Toegankelijkheidsinformatie over wat je verkoopt: e-commercediensten moeten de informatie over de toegankelijkheid van de verkochte producten en diensten tonen, als de verantwoordelijke marktdeelnemer die informatie levert.
• Identificatie en betalen: inloggen, beveiliging en betaalfuncties moeten waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn.
• Ondersteuning: heb je een klantenservice of helpdesk, dan moet die op toegankelijke manieren informatie geven over de toegankelijkheid van de dienst.
• Een toegankelijkheidsverklaring: artikel 13 en bijlage V vragen dat je publiceert hoe je dienst aan de eisen voldoet, in je algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document. Een gangbare manier is een pagina met een toegankelijkheidsverklaring.

Bijlage II van de richtlijn geeft niet-bindende voorbeelden. Voor websites noemt hij tekstbeschrijvingen van afbeeldingen, bediening met het toetsenbord, genoeg tijd om te lezen en compatibiliteit met hulpsoftware. Voor e-commerce geeft hij dit voorbeeld bij de informatieplicht: zorgen dat beschikbare informatie over de toegankelijkheidskenmerken van een product niet wordt verwijderd.

Wat de EAA betekent voor je productcontent

Bugs in de checkout en plekken waar je met het toetsenbord vastloopt, zijn werk voor developers. Een groot deel van het overige werk zit in de catalogus: duizenden afbeeldingen, video's, documenten en beschrijvingen die je team of je leveranciers maken. Dit heeft elk type productcontent nodig.

Alt-teksten die elke productfoto beschrijven

Elke informatieve productfoto heeft een tekstalternatief nodig, meestal het alt-attribuut. EN 301 549, de Europese norm voor toegankelijkheid van ICT, eist dat webpagina's voldoen aan WCAG 2.1 succescriterium 1.1.1 Niet-tekstuele content. Een schermlezergebruiker die "IMG_4471.jpg" hoort, of vijf keer de producttitel, weet daarna nog steeds niets over het product.

Een goede alt-tekst beschrijft wat de foto laat zien en de titel niet. Voor de fotogalerij van een 3-pack merino sokken, maat 43 tot 46:

• Zwak: "Merino sokken" op alle vijf foto's.
• Beter, foto 1: "Drie merino sokken in marineblauw, grijs en zwart, naast elkaar neergelegd."
• Beter, foto 2: "Close-up van de verstevigde hiel en teen in een donkerdere tint."
• Beter, foto 3: "Sok gedragen met een lage sneaker, boord net boven de enkel."
• Decoratieve afbeelding (een achtergrondtextuur): een lege alt-tekst, zodat schermlezers hem overslaan.

De beslisboom voor alt-teksten van W3C is de snelste manier om twijfelgevallen te beslissen: afbeeldingen die tekst ernaast herhalen krijgen een lege alt, afbeeldingen in links beschrijven waar de link heen gaat, en afbeeldingen met tekst erin herhalen die tekst, tenzij die al op de pagina staat. In ons woordenboek lees je meer over alt-tekst en toegankelijkheidsbeheer op catalogusschaal.

Informatie die alleen in een afbeelding staat

Dit probleem zien we in veel catalogi. Maattabellen als JPG geüpload, specificatietabellen als screenshot uit een leverancierscatalogus, voedingswaarden en ingrediënten alleen als foto van de verpakking, energielabels zonder de klasse in tekst. Een alt-tekst is geen goede plek voor een maattabel met 40 cellen. Zet de informatie als tekst op de pagina, als gestructureerde attributen, en houd de afbeelding als visuele extra. Dan kunnen zoekmachines het ook lezen en is het makkelijker te vertalen.

Kleuren, swatches en variantkeuzes

Een kleurstaal die alleen een gekleurd rondje toont, zegt een schermlezergebruiker niets zonder kleurnaam in tekst, en WCAG 1.4.1 Gebruik van kleur zegt dat kleur niet het enige visuele middel mag zijn om informatie over te brengen. Elke variant heeft een kleurnaam in tekst nodig, en dus een net kleurattribuut per variant: "marineblauw", niet "#1F2A44" of "kl. 07". Hetzelfde geldt voor beschrijvingen die alleen op zicht leunen, zoals "zie de vorm op de foto".

Video en documenten

De voorbeelden in de richtlijn noemen ondertiteling wanneer een video met instructies wordt aangeboden. Montage- en how-to video's die vanaf 28 juni 2025 zijn gepubliceerd, horen ondertiteling te hebben (WCAG 1.2.2). Oudere vooraf opgenomen media zijn uitgezonderd, maar een oude video opnieuw uploaden of bewerken kan gelden als opnieuw publiceren. Hetzelfde geldt voor handleidingen en datasheets als pdf: nieuwe exemplaren horen toegankelijke documenten te zijn, of de belangrijkste informatie staat ook als tekst op de pagina.

Toegankelijkheidsinformatie over het product zelf

Punt g, onder i, van afdeling IV is de plicht die het meest specifiek is voor retail. Noemt een fabrikant toegankelijkheidskenmerken, zoals ondersteuning voor schermlezers op een e-reader, compatibiliteit met hoortoestellen op een telefoon of voelbare markeringen op een keukenapparaat, dan moet die informatie bij de shopper aankomen en mag ze niet verloren gaan tussen leveranciersbestand en productpagina. In catalogustermen: geef het een attribuut, neem het mee in je imports en zorg dat je shoptemplate het toont. Schrijf geen toegankelijkheidsclaims die de fabrikant niet doet.

Duidelijke, consistente productteksten

Bijlage I vraagt om informatie die begrijpelijk wordt gepresenteerd, en bijlage II noemt als voorbeeld dezelfde woorden consequent gebruiken. Voor productcontent betekent dat één term per begrip in de hele catalogus (niet "lengte", "length" en "L" voor hetzelfde veld), eenheden steeds op dezelfde manier, en beschrijvingen die feiten vóór marketingtaal zetten. Verkoop je in meerdere talen, dan horen alt-teksten en beschrijvingen in elke taal te bestaan en moet de pagina de juiste taal aangeven. Ons artikel over meertalige SEO behandelt die taalinstellingen.

Checklist per veld voor je catalogus

Gebruik deze lijst om eerst één categorie te controleren voordat je de hele webshop aanpakt:

Zo heeft Nederland de EAA ingevoerd

De Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten verdeelt de richtlijn over meerdere wetten. Voor webshops staan de regels in een nieuwe afdeling van het Burgerlijk Wetboek, artikelen 6:230fa tot en met 6:230fd BW. Artikel 6:230fb verplicht een aanbieder van e-handelsdiensten aan consumenten om die te ontwerpen en te verlenen volgens bijlage I, afdelingen III en IV onder g, en bijlage V van de richtlijn, de vereiste informatie te publiceren, die bij te houden en corrigerende maatregelen te nemen als de dienst niet voldoet. Artikel 6:230fc zondert ondernemingen uit met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro.

De ACM houdt toezicht op de toegankelijkheid van webshops. Kort voordat de regels ingingen, liet de ACM weten dat ze zich eerst richt op kritieke toegankelijkheidsproblemen met veel negatieve impact op mensen met een beperking, en dat ze meeweegt hoeveel moeite een bedrijf doet om te voldoen. In maart 2026 publiceerde de ACM tests bij ongeveer 100 van de grootste Nederlandse webwinkels en websites van grote telecom- en energieaanbieders: bij 61% was een bestelling plaatsen met hulpapparatuur onmogelijk, en nog eens 33% had serieuze problemen. Een voorbeeld van de ACM: een bestelknop die je niet met het toetsenbord kunt aanklikken. Bedrijven die de ACM aanspreekt en die onvoldoende verbeteren, riskeren handhaving.

EN 301 549 en WCAG: welke norm volg je?

De richtlijn noemt WCAG zelf niet. Hij geeft een vermoeden van overeenstemming aan diensten die voldoen aan geharmoniseerde normen die in het Publicatieblad van de EU zijn bekendgemaakt. De Europese norm voor toegankelijkheid van ICT is EN 301 549. De huidige versie, V3.2.1, volgt WCAG 2.1 en eist dat webpagina's voldoen aan de succescriteria van WCAG 2.1 niveau A en AA. Die versie is geschreven voor de Europese richtlijn over toegankelijkheid van overheidswebsites; op de publicatiedatum van dit artikel werd een herziene EN 301 549, bedoeld als geharmoniseerde norm voor de EAA, nog voorbereid.

In de praktijk is WCAG 2.1 niveau AA de maatstaf die toegankelijkheidsaudits en -verklaringen meestal gebruiken. Voor productcontent tellen vooral deze criteria:

Alt-teksten aanvullen in een grote catalogus

Een webshop met 5.000 producten en vier foto's per product heeft 20.000 alt-teksten nodig, per taal. Door die hoeveelheid hebben zoveel catalogi er geen. Een werkbare aanpak:

1. Exporteer elke afbeelding met product-ID, positie en huidige alt-tekst. Tel de lege per categorie.
2. Markeer decoratieve afbeeldingen (achtergronden, scheidingselementen, merklogo's naast tekst) zodat ze bewust een lege alt krijgen.
3. Maak een eerste versie op basis van productdata en de foto. De attributen geven materiaal, kleur en maat; de foto laat zien wat er in beeld is. AI kan die twee samen gebruiken.
4. Controleer een steekproef per categorie voordat je publiceert. Beschrijft de tekst de foto en niet alleen het product, en staan er geen claims in die niet in de productdata staan?
5. Vertaal naar elke taal van je webshop, en zet de alt-teksten vanuit één bron door naar je webshop en kanalen, zodat ze niet uit elkaar gaan lopen.
6. Maak het onderdeel van het aanmaken van nieuwe producten: geen foto live zonder alt-tekst of markering als decoratief.

Wil je het idee testen op een paar producten, dan schrijft de gratis alt-tekst generator beschrijvende alt-teksten op basis van een paar productkenmerken. Voor een hele catalogus kan AI-productverrijking van WISEPIM alt-teksten voor productfoto's in bulk schrijven, naast beschrijvingen, attributen en vertalingen, zodat je de voorstellen controleert en doorzet naar je webshop. Onze gids over beeldkwaliteit van productfoto's behandelt de rest van de checklist voor afbeeldingen, en ons artikel over productpagina SEO laat zien hoe hetzelfde tekstwerk ook je vindbaarheid helpt.