Naar hoofdinhoud

Ketenstandaard Bouw en Techniek: ETIM, DICO en wat leveranciers volgen

Wat Ketenstandaard Bouw en Techniek (voorheen Bouw en Installatie) regelt, hoe DICO, ETIM xChange en 2BA samenhangen en wat groothandels vragen.

Diego Nijboer

Ketenstandaard Bouw en Techniek: ETIM, DICO en wat leveranciers volgen

Ketenstandaard Bouw en Techniek is de Nederlandse stichting die de data- en berichtstandaarden van de bouw- en installatieketen beheert: ETIM in Nederland, de DICO-berichtenstandaard, STABU en het gebruik van GS1-codes in de sector. Ketenstandaard maakt de afspraken, maar beheert zelf geen productdata. Dat doet de datapool 2BA, die op deze standaarden draait.

Veel mensen zoeken nog op de oude naam, Ketenstandaard Bouw en Installatie. Voor een leverancier is de praktische betekenis gelijk gebleven: classificeer je producten in ETIM, identificeer je bedrijf met een GLN en elke bestelbare eenheid met een GTIN, lever product- en artikelgegevens aan in DICO of ETIM xChange, en wissel orders en facturen uit als DICO-berichten. Technische Unie noemt het volgen van de standaardafspraken "een absolute must" in haar aanleverinstructies voor leveranciers.

Van Bouw en Installatie naar Bouw en Techniek

De naam veranderde in september 2019, toen STABU en Ketenstandaard Bouw en Installatie fuseerden en verdergingen als Stichting Ketenstandaard Bouw en Techniek (Computable). Voor de fusie bood Ketenstandaard twee standaarden: ETIM voor het classificeren van technische producten en de Sales-standaard voor elektronische communicatie. STABU bracht zijn besteksystematiek voor bouwprojecten in.

De Sales-standaard heet inmiddels DICO. In bestands- en berichtnamen leeft de oude naam voort: 2BA noemt DICO (SALES005) als voorkeursformaat, en Technische Unie noemt DICO-S@les bij de formaten die ze accepteert. Vraagt een groothandel om SALES005 en heeft je softwareleverancier het over DICO, dan bedoelen ze dezelfde berichtenfamilie.

ETIM, DICO, GS1 en STABU: wat elke standaard regelt

De standaarden van Ketenstandaard waar een leverancier mee werkt

ETIM (Nederland)Productklassen, technische kenmerken, waarden en eenhedenElk product classificeren voordat het naar 2BA of een groothandel gaat
DICO (voorheen SALES)XML-berichten voor product- en artikelgegevens, condities, offertes, orders, orderbevestigingen, pakbonnen en facturenDe productdata naar 2BA en de keten van order tot factuur met groothandels
GS1-codes (GLN, GTIN, EANCOM)Unieke nummers voor bedrijven, locaties en handelseenheden, plus de EDIFACT-berichtconventieEen GLN op elk bestand en bericht, een GTIN op elke bestelbare eenheid
STABUDe besteksystematiek waarmee bestekschrijvers bouwprojecten specificerenMeestal indirect: producten die in bestekken voor projecten worden genoemd
ETIM en DICO dragen de productdata; GS1-nummers verbinden producten, artikelen en bedrijven in elk bericht.

ETIM wordt internationaal beheerd door ETIM International en in Nederland door Ketenstandaard, dat Nederlandse wijzigingsverzoeken indient bij ETIM International. Onze ETIM-gids behandelt het model zelf; dit artikel gaat over de afspraken eromheen.

Ketenstandaard koppelt de standaarden ook commercieel. Een ETIM-deelname geeft gratis gebruik van het DICO artikel- en productbericht en desgewenst één GLN (Ketenstandaard). Voor een fabrikant die bij nul begint, is dat de kortste weg naar de codes en berichtrechten die een eerste levering aan 2BA vraagt.

De vier groepen DICO-berichten

DICO is een set afspraken voor elektronische uitwisseling tussen fabrikanten, groothandels, bouw-, onderhouds- en installatiebedrijven en woningcorporaties. Ketenstandaard verdeelt de berichten in vier groepen (DICO Facts):

  • Databerichten: productinformatie, artikelgegevens, condities (prijs- en kortingsafspraken) en relaties tussen producten en artikelen.
  • Transactieberichten: offertes, orders, orderbevestigingen, pakbonnen en facturen.
  • Onderhoudsberichten: planning, onderhoudsopdrachten, onderhoudsstatussen en storingsmeldingen.
  • Verhuurberichten: afmeldberichten en de bevestigingen daarvan.

De berichten gaan via MessageService, een webservice die een beveiligde verbinding tussen twee partijen opzet, zodat niemand meer een postbus hoeft leeg te halen of een FTP-map hoeft af te lopen. Voor een fabrikant die via installatiegroothandels verkoopt, tellen vooral de databerichten en de transactieberichten.

De DICO-berichtenketen tussen leverancier, 2BA en groothandel

Diagram laden
Product- en artikelgegevens gaan één keer via 2BA; elke order loopt daarna als vier aparte berichten tussen leverancier en groothandel.

Product of artikel: het onderscheid in DICO en ETIM xChange

Ketenstandaard trekt een harde grens tussen productgegevens en artikelgegevens (Ketenstandaard). Productgegevens beschrijven wat iets is en gelden voor elk exemplaar: naam, ETIM-klasse, technische kenmerken zoals lengte, diameter en materiaal, merk en een algemene omschrijving. Artikelgegevens beschrijven één verkoopbare vorm van dat product: artikelnummer, barcode (GTIN), prijsafspraken en staffelkortingen, verpakkingsvorm en aantal, voorraad- en leveranciersgegevens.

Het eigen voorbeeld van Ketenstandaard is een doos spijkers. De spijker is het product: verzinkt staal, een bepaalde lengte en diameter, voor houtverbindingen. Een zakje van 100, een doos van 1.000 en los zijn aparte artikelen, elk met een eigen artikelnummer, GTIN en prijs. Eén product, meerdere artikelen. Een leveranciersbestand dat op elke verpakkingsregel de volledige technische omschrijving herhaalt, of het zakje van 100 en de doos van 1.000 onder één GTIN zet, breekt dat model en loopt vast bij de groothandel.

De splitsing past ook bij hoe vaak data verandert. De prijs per 100 of per 1.000, staffelkortingen en voorraadinformatie horen bij het artikel en veranderen veel vaker dan de lengte of het materiaal van het product. Houd je ze apart, dan raakt een prijswijziging alleen de artikelgegevens en blijven de ETIM-kenmerken van het product ongemoeid.

Het ArtikelProductBericht: ETIM xChange met Nederlandse uitbreidingen

ETIM International lanceerde ETIM xChange in februari 2024 als opvolger van BMEcat voor het uitwisselen van product- en artikelgegevens, in één JSON-bericht. Veel structuren zijn overgenomen uit DICO. Ketenstandaard heeft ETIM xChange daarna in DICO opgenomen: het ArtikelProductBericht (ItemProductMessage) heeft ETIM xChange als basis en voegt Nederlandse uitbreidingen toe:

  • Nederlandse normen en regelgeving: eigen velden voor normen en richtlijnen die in Nederland gelden.
  • Verpakkingsinformatie: verpakkingseenheden met meerdere verpakkingslagen.
  • Kenmerken buiten ETIM: ongeclassificeerde kenmerken, of kenmerken uit een andere classificatie, kunnen mee.
  • Certificaten: een uitgebreidere structuur voor certificaten die Nederlandse afnemers vaak vragen.

Voor een leverancier maakt dat de keuze kleiner. Een systeem dat ETIM xChange schrijft, dekt de internationale basis; de Nederlandse uitbreidingen zijn wat DICO daar bovenop legt. Technische Unie vraagt haar leveranciers om naar 2BA te exporteren in ETIM xChange, omdat dat de volledige dataset draagt die 2BA ondersteunt, inclusief duurzaamheidskenmerken. In ons artikel over productdata aanleveren bij 2BA zie je welke velden elk formaat kan meenemen.

Hoe Ketenstandaard, ETIM International en 2BA het werk verdelen

De drie lopen makkelijk door elkaar, omdat ze op dezelfde documenten staan:

  • ETIM International is eigenaar van het classificatiemodel en het formaat ETIM xChange en publiceert de officiële releases.
  • Ketenstandaard Bouw en Techniek beheert ETIM in Nederland, dient Nederlandse wijzigingsverzoeken in en is eigenaar van DICO.
  • 2BA beheert de datapool waar leveranciers ETIM-geclassificeerde data publiceren en waar groothandels en installateurs die ophalen. 2BA volgt de standaarden, maar schrijft ze niet.
  • De groothandels bepalen welke van de toegestane opties ze van hun leveranciers willen, zoals Technische Unie doet met ETIM xChange naar 2BA en EDI voor orders.

Die verdeling zie je terug bij ETIM 11.0, dat volgens het nieuwsbericht van Ketenstandaard van 6 november 2026 op 1 december 2026 verschijnt. ETIM International handelde er 2.390 wijzigingstickets voor af, waarvan 466 ingediend door ETIM Nederland, en nieuwe klassen zijn onder meer hybride warmtesystemen (EC005025), bouwgeïntegreerde zonnepanelen (EC005118) en belastingverdelers voor wisselstroom (EC005009) (Ketenstandaard). Ook bestaande klassen veranderen, dus Ketenstandaard raadt leveranciers aan te controleren welke van hun klassen geraakt worden en de overstap af te stemmen met hun databeheerder, softwareleverancier en afnemers.

Wat de leveranciersregels van Technische Unie in de praktijk laten zien

De aanleverinstructies van Technische Unie maken de standaarden concreet. Een leverancier die nog geen deelnemer van Ketenstandaard is, moet zich eerst aansluiten. Nieuwe handelsrelaties starten pas als alle vier transactieberichten elektronisch lopen: inkooporder, orderbevestiging, pakbon en factuur, in DICO-XML of de GS1-invoeringsconventie in EANCOM-EDIFACT voor de installatiesector. Bestaande leveranciers krijgen een overgangsregeling waarin PDF nog mag.

  • Orderbevestiging binnen 24 uur voor elke inkooporder, één bevestiging per order, met een statuscode per orderregel (geaccepteerd, geaccepteerd met wijziging, niet geaccepteerd, leverdatum onbekend).
  • Overal dezelfde EAN en eenheid: orderbevestiging, pakbon en factuur gebruiken exact de EAN en besteleenheid uit de inkooporder.
  • Elektronische pakbon voor 06:00 uur op de dag van levering, één per zending, met een pakbonnummer dat gelijk is aan dat op de papieren pakbon.
  • Eén factuur per pakbon, bij voorkeur als EDI-bericht.
  • Geen vervangende artikelen: artikelen die niet op de inkooporder staan worden bij aankomst geweigerd; is een artikel niet meer leverbaar, dan neemt de leverancier contact op met Voorraadbeheer in plaats van een alternatief te sturen.
  • Schone pakbonnen: deelleveringen mogen, maar één pakbon bevat nooit artikelen van meerdere inkooporders, het pakbonnummer blijft minstens een jaar uniek en een meerdelig artikel staat erop met de EAN van de complete set.

Elk van deze eisen hangt af van schone artikelgegevens. Een orderbevestiging kan de juiste EAN niet herhalen als de artikelstam één GTIN heeft voor twee verpakkingsvormen, en een pakbon kan geen besteleenheden matchen die nooit zijn vastgelegd.

Zes vragen aan je softwareleverancier voor het eerste DICO-bericht

De meeste leveranciers schrijven DICO of EANCOM niet zelf; hun ERP-, EDI- of PIM-software doet dat. Leg deze vragen neer voordat je een groothandel een live-datum geeft:

  1. Welke berichten en versies schrijft het? Technische Unie accepteert orderbevestigingen en pakbonnen in EDIFACT D96A, INSBOU003 of INS008. Vraag het per transactiebericht na, niet als algemene "DICO-ondersteuning".
  2. Houdt het producten en artikelen uit elkaar? Je hebt een productcode nodig waar meerdere artikelnummers naar verwijzen, anders wordt elke verpakkingsvorm een eigen product.
  3. Kan het per orderregel bevestigen? Technische Unie verwacht een statuscode op elke regel: geaccepteerd, geaccepteerd met wijziging, niet geaccepteerd of leverdatum onbekend. Een statuscode alleen op kopniveau wordt niet ondersteund.
  4. Welk pakbonniveau ondersteunt het? Niveau 1 geeft aantallen per artikel; niveau 4 laat zien welke artikelen op welke pallet of welk collo staan. Technische Unie ondersteunt beide en werkt toe naar SSCC-labels, wat automatisch op niveau 4 uitkomt.
  5. Hoe gaan de berichten over de lijn? Via MessageService, de webservice van Ketenstandaard, of een andere route die de groothandel accepteert.
  6. Naar welke ETIM-release verwijst de productexport, en wat gebeurt er met je classificaties als je overstapt op ETIM 11.0?

Schriftelijke antwoorden op deze zes vragen schelen een of twee testrondes met de EDI-contactpersoon van elke groothandel. De checklist hieronder dekt de rest van de voorbereiding.

Klaar voor Ketenstandaard als nieuwe leverancier in de installatieketen

0 van 7 klaar0%

De productkant klaar houden voor DICO en 2BA

WISEPIM verstuurt geen DICO- of EDI-berichten, heeft geen koppeling met 2BA en schrijft geen ETIM xChange. Orders, orderbevestigingen en facturen blijven in je ERP- of EDI-software. Wat WISEPIM afhandelt, is de productkant waar die berichten van afhangen.

  • ETIM 10.0-classificatie in de optionele module Classification, toegekend per productfamilie zodat elk product in de familie de klasse erft. Bij productclassificatie hoort Mapping review, dat koppelingen voorstelt van je eigen attributen naar ETIM-kenmerken die een mens goedkeurt.
  • Kenmerken aanvullen met Auto-fill with AI, dat alleen ontbrekende of ongeldige kenmerken invult en elke waarde opnieuw valideert, plus een score voor ETIM Conformance per product.
  • Export en import van BMEcat 2005 (ETIM) in Feed Hub. De import leest het BMEcat-bestand van een leverancier en vult lege velden vanuit de ETIM-kenmerken, handig voor een groothandel die bestanden van buitenlandse fabrikanten ontvangt.
De stap Map Fields van XML Import in Feed Hub, hier met een demo-productfeed. Een BMEcat-bestand van een leverancier doorloopt dezelfde stap voor velden als artikelnummer, EAN en prijs.

WISEPIM heeft geen velden per verpakkingsniveau, dus een product met meerdere verpakkingsvormen krijgt één record per bestelbaar artikel of blijft aan de artikelkant in het ERP, en de splitsing tussen product en artikel moet je nog steeds afspreken met wie je DICO- of xChange-export bouwt. Neem je als groothandel leveranciersbestanden in, dan laat onze pagina over PIM voor groothandels zien hoe geclassificeerde leveranciersdata webshops en catalogi voedt, en de stappen voor ETIM-classificatie nemen één leveranciersbestand door het hele proces.

Diego Nijboer

CTO and Co-Founder at WISEPIM, building AI-powered solutions that transform product data management for e-commerce businesses. Over 10 years of experience solving complex technical challenges in e-commerce and PIM systems.

Veelgestelde vragen

Nog vragen?

Kan je het antwoord niet vinden? Neem contact op met ons team.

Contact opnemen

Ja. Ketenstandaard Bouw en Installatie fuseerde in september 2019 met STABU, en de gezamenlijke stichting ging verder als Stichting Ketenstandaard Bouw en Techniek. Die beheert nog steeds ETIM in Nederland en de berichtenstandaard die vroeger Sales heette en nu DICO. Oudere documenten, LinkedIn-pagina's en bestandsnamen gebruiken vaak nog de vorige naam.

SALES005 is een versie van de berichtenstandaard die Ketenstandaard nu DICO noemt. Het is de opvolger van het oudere INSBOU-formaat. 2BA noemt DICO (SALES005) als voorkeursformaat voor product- en artikelgegevens, naast ETIM xChange en BMEcat 2005 met de ETIM-richtlijn. Vraagt een groothandel om SALES005, vraag je softwareleverancier dan naar de DICO-export.

Voor Technische Unie wel: volgens de aanleverinstructies moet een leverancier die nog geen deelnemer van Ketenstandaard is zich eerst aansluiten voordat de berichtenuitwisseling wordt ingericht. Een ETIM-deelname geeft gratis gebruik van het DICO artikel- en productbericht en desgewenst één GLN. Andere groothandels stellen eigen eisen, dus check die per afnemer.

ETIM International heeft de definitieve release van ETIM 11.0 gepland voor 1 december 2026, en het nieuwsbericht van Ketenstandaard van 6 november 2026 noemt dezelfde datum. De release voegt productklassen toe, zoals hybride warmtesystemen en bouwgeïntegreerde zonnepanelen, en wijzigt bestaande klassen. In november 2026 was ETIM 10 nog de basisversie in 2BA, dus plan de overstap met je softwareleverancier en afnemers in plaats van op de releasedag alles opnieuw te classificeren.

Nee. Ketenstandaard Bouw en Techniek maakt en beheert de standaarden, zoals ETIM in Nederland en DICO. 2BA is een aparte organisatie die de datapool beheert waar leveranciers ETIM-geclassificeerde product- en artikelgegevens publiceren en waar groothandels en installateurs die ophalen. 2BA volgt de standaarden van Ketenstandaard: DICO (SALES005) is het voorkeursformaat om aan te leveren.

Verder ontdekken

Zorgvuldig gekozen vervolgstappen om dieper te gaan.

Betere productdata, betere resultaten.Verkoop meer producten.

4,7